“Россия фасллари” Тошкентга Константин Райкин ва унинг “Сатирикон” театри билан учрашувни туҳфа қилди

“Россия фасллари” Тошкентга Константин Райкин ва унинг “Сатирикон” театри билан учрашувни туҳфа қилди

Константин Райкин ноябрь ойида Тошкент саҳнасида Александр Сергеевич Пушкин ва Давид Самойловнинг шеърлари янграган “Ўз овозимда”бир кишилик шоу билан чиқиш қилди. Қора фрак кийган бир киши хира ёритилган саҳнада ёлғиз ўзи туриб, ҳайратга тушган томошабинларни икки соат давомида ҳайрат оламида “ушлаб турди”.

Томошабинлар чуқур сукутда ўтиришди ва охирида залда қарсаклар янгради. Буюк артистнинг улкан истеъдодига жавоб эди бу, кутилмаганда жонланган шеърий сўз учун эди бу. Тошкентдаги “Сатирикон”театрининг гастроллари томошабинни ижодий фикрлашга қайтаришга муваффақ бўлди. Учта ажойиб театр оқшомлари юқори руҳда ўтди.


15 ва 16 ноябрь кунлари А.Н. Островскийнинг 200 йиллиги муносабати билан Тошкентда “Сатирикон”нинг артистлари Евгения Марчеллининг “Масхарабозлар” спектаклини тақдим этишди. Ўзбекистон Давлат академик рус драма театри саҳнасида шу икки кечада мумтоз рус театрининг маҳсули бўлган масхарабозлик муҳитида инсоннинг омон қолишга интилиши борасидажиддий томоша бўлиб ўтди. Томошабин кулади ва Островскийнинг бир нечта асарларини бир вақтнинг ўзида эслатиб ўтадиган динамик ҳаракатдан ҳайратда қолади, спектакл давомида театр унга айтиб берган нарсанинг мантиқий мазасини ҳис қилади.


17 ноябрь куни “Ўз овозимда” шеърий яккахон спектакли тошкентлик томошабинлар учун Константин Райкин истеъдодининг янги қиррасини намоён этган ўзига хос бадиий ҳодиса бўлди. Халқ артисти, “Сатирикон” театрининг бадиий раҳбари, аввало, томошабинларга ўзининг ажойиб истеъдодини бахш этиб, бой ички дунёси билан ўртоқлашаётган буюк актёр сифатида ҳам намоён бўлди.

Бундан ташқари, 16 ноябрь куни Герасимовномидаги ВГИК Тошкент филиали талабалари учун Олий саҳна санъати мактаби ректори ҳамҳисобланадиган Константин Райкин томонидан маҳорат дарси ўтказилди.

Ўзбекистон жуда узоқ вақтдан бери таниган ва севиб келаётган замонавий “Сатирикон”нинг, Константин Райкиннинг ушбу кашфиётлари учун Россия Федерацияси Маданият вазирлиги ва Ўзбекистон Республикаси Маданият вазирлиги кўмагида.мамлакатда амалга оширилаётган “Россия фасллари” халқаро лойиҳасига чуқур миннатдорчилигимни билдираман. 

Шунингдек, Тошкентдаги гастрол давомида журналистлар билан учрашган ва саволларга жавоб берган буюк санъаткор билан мулоқот қилиш имконияти учун, жумладан, PLOV.PRESSга ҳам.


Константин Аркадевич, театрингизда спектакллар учун кўплаб режиссёрлар танлайсизми, улар ўз режиссёрларингиз бўладими ёки бу ҳар сафар тажрибами?

— Хўш, ўзимизникилар бор, тажрибалар ҳам бор, бу жуда узоқ ва чексиз жараён. Ажойиб режиссёрлар билан узоқ вақт ишладик, чунки 35 йилдан бери театрдаман. Биз Пётр Фоменко ва Валерий Фокин билан ишлаганмиз ва ишлашда давом этамиз. Робертом Стуру ва Юрий Тусов,Нина Чусова ва Елена Невежина, Александр Горбан. Евгений Марчелла ва Егорь Перегодбилан,улар ҳозир Москванинг энг йирик театрларининг бош режиссёрлари. Бизда мамлакатдаги энг яхши режиссёрларнинг жуда катта рўйхати мавжуд.

Россия қандайдир маънода шундай театр империяси эканлигига ишонаман ва булар миқёсда жуда глобал бўлган режиссёрлардир.

Шунингдек, ёшлар билан ҳам кўп ишлаймиз, эндигина диплом олиб, режиссёрлик касбига кириб келганлар билан. Булар, айтайлик, Сергей Женовачнинг ёш шогирдлари — у жуда ажойибўқитувчи ва режиссёр бўлишидан ташқари, вақти-вақти билан ажойиб ёш мутахассисларни тарбиялайди. Жумладан унинг шогирдлари — Гоша Натсаканов билан ҳам, Александр Лактионов билан ҳам ҳамкорлик қиламиз. Улар аллақачон биз билан спектаклларни саҳналаштирган ва яна кўпроқ саҳналаштирадилар. Яъни, бу турли авлодлар. Хўш, ўзим саҳналаштирадиган вариант ҳақида гапирмасам ҳам бўлади. Умрим давомида 40 дан ортиқ спектаклларни саҳналаштирган бўлсамкерак, шу жумладан, бир пайтлар “Табакерка”да режиссёрлик иши учун тингловларни бошлаганман.

Яқинда бир танқидчи сиёсатни театрдан излашдан ҳожат йўқ, бошқа жиддий нарсани ҳам, театр фақат ўйин-кулги ва дам олиш маскани деган фикрни билдирди. У ҳақми?

— Ўйин-кулги ва дам олиш? Йўқ, у нотўғри. Менимча, Шекспир ва Островский ўйин-кулги ва дам олиш эмас. Бунда завқланишнинг бир жиҳати бор бўлса керак, лекин театр жиддий санъат, бу томошабин учун катта меҳнат. Бу қалб ва ақлнинг буюк иши. Театрга бориш учун бирор нарсани билиш керак. Бу маълум маданий тайёргарликни талаб қиладиган санъат. Шунчаки оддийгина — ҳеч нарсани билмаслик, ҳеч нарса ўқимай, ҳеч нарса ҳақида ўйламаслик — боши ва юраги билан ишлашга ўрганмаган томошабин театрни умуман тушунмайди, деб ўйлайман. У ҳали ҳам руҳнинг маълум бир эҳтиёжи учун мўлжалланган. Мен бунга шунчаки аминман.

Замонавий санъат, театр ва сатира илгаригидек кураш воситаси бўлишни тўхтатдими?

— Кўрдингизми, санъат, умуман олганда, жанрдан мустақил кураш воситасидир. Ҳозир, умуман олганда, дунёдаги барча маънавий муносабатлар бузилиб кетган ва кўп нарсалар, афсуски, остин-устун ҳолатга келган. Аммо, санъат қайта тиклайди, “руҳий бўғинларни” ўрнатади. Оқни оқ ва қорани қора деб аташ жуда муҳимдир. Ҳозирги вақтда сўзлар жуда нотўғри талқин қилинади; кўпинча паст ниятлар юқори сўзлар орқасида яширинган. Бу ҳар доим шундай бўлган, лекин ҳозир у ўзгача. Шунинг учун, хусусан, театр жуда муҳим маънавий ахлоқий асосларни тиклаш учун керак. Менимча, бу жуда муҳим. Театр, айтайлик, рус театри, қайси жанрда бўлишидан қатъи назар, ҳар доим шундай қилган.

Константин, сизнинг тақдирингиз, отангиз Аркадий Иссаковичнинг тақдири у ёки бу даражада Тошкент билан, Ўзбекистон билан боғлиқ. Бу сафар Тошкент сафарида нима ёдингизда қолди, нега бу сиз учун муҳим?

— Ўзим ҳақимда гапириб бераман, чунки отамнинг Тошкентдаги тажрибаси менга унчалик таниш эмас. Лекин бу шаҳар ва умуман Ўзбекистон билан алоқа қилишда бой тажрибага эгаман, чунки Тошкент фаолиятимда ва касбий хотирамда жуда муҳим ўрин тутади. Бу менинг ёш тажрибам шаҳри. Айтишим керакки, у шу ердан бошланган. Мен бу ерга концертлар, бир кишилик катта шоулар билан келганман. Совет Иттифоқи даврида турли республикалардаги энг қудратли учта шаҳардан бири эди. Буни бир пайтлар отам айтагнди, кейин тажрибам буни тасдиқлади. Одесса бор эди - реклама нуқтаи назаридан мутлақо ажойиб шаҳар, ажойиб ҳазил туйғуси, турли маданиятлар аралашмаси, жуда жонли, жуда ҳиссиётли. Боку шаҳри бор эди, у ерда шундай ажойиб, сўзнинг ижобий маъносида, турли маданиятларнинг портловчи аралашмаси мавжуд эди. Тошкент ҳам бор — шунчаки совға шаҳар. Турли сабабларга кўра. Бу ерда бир вақтлар табиий офат, зилзила содир бўлди, кейин бутун мамлакат ўрнидан туриб, бу шаҳарни қутқарди. Бу ҳам Улуғ Ватан уруши, яна шундай миллий офат. Аммо парадоксал равишда, бу шаҳарнинг ривожланиши учун қандайдир катта туртки бўлиб хизмат қилди, чунки сиз билганингиздек, бу ерда катта, кучли маданий оқимлар бўлган.

Бу ёшлигим шаҳри, мен шундай дейман. Шу боис, у билан катта ҳаяжонда учрашаман. Гарчи бу ердаяқинда бўлган бўлсамда, барибир жуда қизиқдим. Аммо ўтмиш билан юзма-юз туриш жуда хавфли. Ҳатто Геннадий Шпаликовнинг шундай ажойиб шеъри бор: “Афсуски ёки хайриятки, ҳақиқат оддий — ҳеч қачон аввалги жойларингизга қайтманг”. Аммо тақдирнинг режаси бошқача ва шунинг учун биз яна учрашамиз. Тушунаман, шаҳарда жуда катта ўзгаришлар содир бўлган. Шундай бўлса-да, биз ҳаяжон билан театр бўйлаб саёҳат қилишни бошладик. Булар катта гастроллар бўлиб, менимча, театримизнинг кейинги тарихида умуман бўлмаган. Бундай тур Тошкентда илк бор. Ва биринчи оқшом аллақачон жуда муваффақиятли бўлди.

— Саёҳатимиздан жуда хурсандман, бу гўзал шаҳарни яна кўрганимдан хурсандман. Умид қиламанки, бу янги ўрнатилган алоқалар давом этади ва биз Тошкент жамоатчилиги билан мулоқотимизни давом эттиришдан мамнун бўламиз, – деди журналистлар билан учрашув якунида Россия Федерацияси халқ артисти, “Сатирикон” театрининг бадиий раҳбари, кўпчиликнинг суюкли актёри Константин Райкин.


 


O'zbekistondagi eng so'nggi yangiliklar
smartfoningizda

@plov.press

Шунингдек, ўқинг

Подпишитесь
на наш Telegram канал